Belangrijk bij het ontwerp en de uitvoering van een daktuin en/of vegetatiedak zijn de op deze pagina beschreven aandachtspunten.

Een onderliggend plan en gedegen voorbereidend onderzoek zijn vereisten. Voor de begroening van gebouwen wordt aanbevolen een bouwwerkbegroener of tuinarchitect in te schakelen als de benodigde kennis niet beschikbaar is.

Aandachtspunten

  • Sterkte van de constructie
  • Brandveiligheid
  • Windbelasting
  • Dakdoorvoeringen
  • Bescherming tegen luchtstromen en uitstoot van gassen
  • Thermische isolatielaag
  • Garantieafspraken
  • Veiligheid tijdens werkzaamheden
  • Bereikbaarheid
  • Logistiek Verzekering

Sterkte van de constructie (toelaatbaar gewicht)

Voordat een vegetatiedak kan worden gerealiseerd moet in overleg met andere partijen zoals architect of bouwaannemer de draagkracht van het dak onderzocht worden. Voor een extensieve dakbegroeiing gaan we uit van een toelaatbaar gewicht van maximaal 200 kg per m². Dit getal is een richtlijn en het moet goed worden vastgesteld bij de totstandkoming van een definitief plan.

Type(begroeiing)

Planten

Opbouwhoogte

Gewicht kg/m³

Belasting bij
waterverzadiging

Vegetatiedak
(extensief)
• mos-sedum
• sedum
• sedum-kruiden
• gras-kruiden

≤ 150 – 200mm

900 – 1200

0,3 kPa tot 0,4 kPa
0,7 kPa tot 0,9 kPa
0,7 kPa tot 0,9 kPa
1,5 kPa
Tuindak
(intensief)
• bodembedekkers
• heesters of gazon
• hoge heesters
• bomen

150  –  350mm
350  –  500mm
500  –  700mm
700 – 1000mm

1000 – 1500

> 2,2 kPa
> 4,2 kPa
> 7,0 kPa
> 10,0 kPa

Brandveiligheid

Het bouwbesluit schrijft voor dat het dak van een bouwwerk niet brandgevaarlijk mag zijn. Niet brandgevaarlijk betekent dat het dak bestand moet zijn tegen een uit de NEN 6063 omschreven beproevingsmethode. Voor de op het dak aangebrachte dakbegroeiing is (nog) niets geregeld. De beproevingsmethode uit de NEN 6063 is niet geschikt voor de beoordeling van de brandgevaarlijkheid van dakbegroeiingen. Daarom wordt voor de brandveiligheid van dakbegroeiingen aangesloten bij de Landesbauordnung voor de brandveiligheid van dakbegroeiingen zoals deze in de wetgeving van de meeste Duitse Deelstaten is opgenomen.

Eisen met betrekking tot de brandveiligheid: een laagblijvende extensieve dakbegroeiing biedt een gelijke bescherming tegen vliegvuur en stralende warmte als geballaste losliggende dakbedekkingsystemen. Voorwaarde is echter wel dat de vegetatiedragende laag een minimale laagdikte heeft van 30 mm en maximaal 20% (gewichtsprocent) organische bestanddelen bezit.


Windbelasting

Het Bouwbesluit verwijst voor de berekening van de windbelasting (windweerstand) op daken en voor de bevestiging van dakbedekkingen. De Eurocode (NEN-EN 1991) is voor de berekening en belasting op gebouwen ingevoerd.
NEN-EN 1991-4 geeft de richtlijn voor het bepalen van de natuurlijke windbelasting voor het constructief ontwerp van gebouwen en civiel technische werken voor elk van de te beschouwen vlakken.


Dakdoorvoeringen

Leg rondom een strook aan van minimaal 300 mm. Breedte bestaande uit grind 16/32 of betontegels. Gevelaansluitingen met deuren en vensters (openingen) aangebracht op of lager dan 800 mm gemeten vanaf de bovenzijde van de vegetatiedragende laag. Leg aangrenzend een strook van 500 mm breedte bestaande uit grind (minimaal 16/32) of betontegels. Brandwerende opstanden of stroken. Breng op afstanden van maximaal 40 meter brandwerende opstanden aan met een minimale hoogte van 300 mm of een strook van minimaal 1.000 mm breedte bestaande uit grind 16/32 of betontegels.


Bescherming tegen luchtstromen en uitstoot van gassen

Bij ventilatie en airconditioninginstallaties moet vanwege het vrijkomen van warme en koude luchtstromen rekening worden gehouden met mogelijk schade aan de beplanting door vorst en droogte. Afvoergassen en rookkanalen kunnen ook schade aan beplanting veroorzaken. Dit is te voorkomen door keuze van juiste beplanting en/of een vegetatie vrije strook aan te leggen.


Thermische isolatielaag

De toegepaste vegetatie kan een bijdrage leveren aan de thermische isolatie. De bijdrage aan de warmteweerstand is in vergelijking tot de thermische isolatie echter zeer gering. Om aan de wettelijk gestelde eisen (EPC-waarde) en eventuele lokale wetgeving bij een renovatie te voldoen zal het tevens toepassen van een thermische isolatie noodzakelijk zijn. De tabellen geven een overzicht van de combinatiemogelijkheden van de te gebruiken materialen bij begroeide daken, evenals van de gewichten per opbouw en de thermische eigenschappen van de isolatiematerialen.


Garantieafspraken over het dak

Voordat een dakbegroeiing wordt aangelegd, moeten garanties worden overeengekomen met de opdrachtgever. De waterdichtheid van het dak moet afdoende worden getest voordat het dak vrijgegeven wordt voor werkzaamheden ten behoeve van de aanleg van de daktuin. Vanaf dat moment ligt de verantwoordelijkheid voor beschadiging of lekkage bij de aannemer die de daktuin realiseert. Een schone werkplek is van groot belang, omdat zo beschadigingen aan het dak kunnen worden voorkomen. Het is verstandig het dak zo snel mogelijk te voorzien van drainageplaten, of desnoods een extra folie, ook weer om beschadiging te voorkomen.


Veiligheid tijdens werkzaamheden

Voorafgaand aan de start van de werkzaamheden moeten beschermende maatregelen aan de dakrand worden toegepast zodat werknemers niet kunnen vallen. Het Arbobesluit zegt in artikel 3.16 dat valgevaar moet worden tegengegaan door: ‘een veilige steiger, stellingbordes of werkvloer’. Dit is vereist wanneer de valhoogte 2,50 meter of meer bedraagt, of als er kans is op obstakels, uitstekende delen of een val in het water. Een gedetailleerde beschrijving van Arbobesluit deel 1, ‘Oplossingen voor daken’ en de publicatie van Aboma + Keboma ‘Valgevaar op platte daken’ verschaffen meer informatie hierover.


Bereikbaarheid

Aanleg van het begroeide dak staat veelal gepland in het laatste stadium van de bouw.
Voor het transport naar en op het dak zal in de meeste gevallen een mobiele kraan worden ingezet. Ook moet eerst onderzoek worden gedaan naar de bereikbaarheid van het dak en de eisen van overheidsinstanties. Deze aspecten zijn sterk bepalend voor prijs en uitvoering.
Is de bouwkraan nog beschikbaar? Overleg over afstemming en gebruik door meerdere partijen. Denk hieraan voordat de uitvoering van een dakbegroeiing wordt gestart of een prijs wordt bepaald.


Logistiek

Bij een nieuw bouwwerk is het noodzakelijk overleg te plegen met de aannemer om de planningen goed op elkaar af te stemmen.
Voor een goed verloop van transport naar de werkplek op het dak zijn de navolgende onderdelen van belang:
•  Bereikbaarheid van de kraan naar het object en/of de werkplek/ bouwplaats.
overleg met de hoofdaannemer en andere belanghebbende op de bouwplaats
•  voor de keuze van kraan is hoogte van het dak, benodigde reikwijdte over het object en het gewicht van de te verplaatsen
materialen essentieel (let daarbij ook op de toelaatbare belasting van de beoogde opslagplek).
•  voor de opslag van materialen en de uitvoering van de werkzaamheden is het in sommige gevallen voordeliger de materialen in fases aan te leveren dan te proberen alle bouwmaterialen in één werkgang ter plaatse te krijgen.
•  Substraten voor de aan te brengen beplantingen worden vaak door middel van blazen op het dak aangebracht. De doeltreffendheid van deze methode hangt af van de afstand en de hoogte van het aan te leggen object.


Verzekering

Regel in een vroeg stadium een goede CAR-verzekering die schade aan het bouwproject dekt. Een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering is vaak niet voldoende. Bij een nieuw bouwobject valt dit type schade, veroorzaakt door onderaannemers, vaak onder verantwoordelijkheid van de bouwkundig aannemer. Raadpleeg hierover uw verzekeringsconsulent.